Prawidłowy montaż stolarki okiennej na podwalinie powinien obejmować trzy podstawowe etapy:
- montaż mechaniczny i przeniesienie obciążeń,
- wykonanie izolacji termicznej,
- uszczelnienie połączenia i zabezpieczenie przeciwwilgociowe.
Każdy z tych etapów ma wpływ na trwałość, szczelność oraz stabilność całej konstrukcji.
1. Montaż mechaniczny
Prace należy rozpocząć od docięcia belek podwalinowych na wymagany wymiar. Jeżeli podwalina składa się z kilku elementów, ich połączenia należy dokładnie skleić oraz uszczelnić. Pomiędzy poszczególnymi belkami nie mogą pozostać szczeliny, przez które mogłyby przenikać powietrze, woda lub wilgoć.
Następnie na powierzchnię łączenia podwaliny z ramą okna należy nanieść odpowiedni klej. Podwalinę trzeba przykleić do ramy, a następnie dodatkowo połączyć mechanicznie za pomocą wkrętów.
Wyjątek stanowią niektóre aluminiowe progi drzwi podnoszono-przesuwnych HS, w których producent zabrania wykonywania otworów. W takim przypadku sposób zamocowania podwaliny powinien być zgodny z instrukcją producenta systemu progowego.
Po przygotowaniu kompletnej konstrukcji można ustawić ją w otworze montażowym.
Stolarkę należy wypoziomować na klockach podporowych przeznaczonych do przenoszenia dużych obciążeń. Podparcie powinno znajdować się w punktach, w których obciążenia ze stolarki są przekazywane na konstrukcję budynku, zgodnie z zasadami prawidłowego montażu i wytycznymi RAL.
Po wypoziomowaniu konstrukcję należy zamocować mechanicznie do podłoża. Do stabilizacji podwaliny należy zastosować kątowniki montażowe dopasowane do jej wysokości i przewidywanych obciążeń.
Zadaniem kątowników jest zabezpieczenie podwaliny przed przesunięciem lub wywróceniem, w szczególności podczas wykonywania wylewek wewnętrznych. Im wyższa podwalina, tym większe znaczenie ma właściwy dobór długości, sztywności i liczby elementów mocujących.
Samo przyklejenie podwaliny lub wypełnienie przestrzeni pianą montażową nie może zastępować prawidłowego podparcia i mocowania mechanicznego.
2. Wykonanie izolacji termicznej
Po zamocowaniu stolarki należy wypełnić materiałem izolacyjnym przestrzeń pod podwaliną oraz po jej bokach.
Izolację należy wykonać w sposób ciągły, bez pozostawiania pustych przestrzeni i przerw. Warstwa izolacyjna pod oknem powinna łączyć się z izolacją wykonaną po bokach oraz nad stolarką, tworząc nieprzerwany obwód.
Brak ciągłości izolacji może prowadzić do:
- powstawania mostków termicznych,
- wychłodzenia dolnej części ramy,
- kondensacji pary wodnej,
- zawilgocenia połączenia,
- pogorszenia parametrów cieplnych całego montażu.
Materiał izolacyjny powinien być dobrany do szerokości szczeliny, rodzaju podłoża oraz warunków, w jakich będzie pracować połączenie.
3. Uszczelnienie połączenia i wykonanie hydroizolacji
Dolne połączenie stolarki z budynkiem należy zabezpieczyć przed:
- podciąganiem kapilarnym wody,
- wodą opadową,
- wodą stojącą,
- wilgocią technologiczną pochodzącą między innymi z wylewek i prac mokrych,
- przenikaniem pary wodnej od strony pomieszczenia.
Na ławach fundamentowych bardzo często stosowana jest papa, której zadaniem jest ochrona ścian przed kapilarnym podciąganiem wilgoci. W miejscu montażu okna zaleca się jednak odpowiednie przygotowanie podłoża i wykonanie szczelnej, twardej hydroizolacji masowej.
Dlaczego papa może wymagać usunięcia w miejscu montażu?
Połączenie papy z fundamentem pod ścianą jest docelowo dociskane ciężarem muru. Docisk ten ogranicza możliwość podciekania wody pod warstwę hydroizolacji.
W przypadku stolarki sytuacja wygląda inaczej. Okno jest podparte punktowo na klockach podporowych, dlatego papa nie jest równomiernie dociskana do podłoża na całej powierzchni. W przestrzeniach pomiędzy podporami może pojawić się ryzyko podciekania wody.
Ustawianie klocków podporowych bezpośrednio na papie może również powodować:
- miejscowe wgniatanie warstwy papy,
- utratę stabilności podparcia,
- stopniowe obniżanie się konstrukcji,
- zmianę poziomu stolarki,
- nadmierne obciążenie ramy lub progu.
Z tego powodu podłoże pod klockami powinno być twarde, stabilne i odporne na długotrwałe obciążenie.
Hydroizolacja od strony zewnętrznej
Dolna część połączenia jest szczególnie narażona na wodę opadową, wodę stojącą oraz ruchy budynku względem podłoża. Zabezpieczenie powinno więc zachować szczelność również przy niewielkich przemieszczeniach konstrukcji.
Do wykonania hydroizolacji zewnętrznej należy stosować materiały przeznaczone do takich warunków, na przykład:
- membranę EPDM w formie taśmy,
- elastyczną hydroizolację określaną jako „EPDM w płynie”,
- inne systemowe materiały dopuszczone przez producenta do kontaktu z wodą stojącą i pracy na złączach budowlanych.
Hydroizolacja powinna być szczelnie połączona zarówno z podwaliną lub ramą, jak i z przygotowanym podłożem budowlanym. Należy również zadbać o prawidłowe wykonanie narożników i połączeń pomiędzy poszczególnymi odcinkami materiału.
Uszczelnienie od strony wewnętrznej
Od strony pomieszczenia należy wykonać szczelną warstwę ograniczającą przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej.
Można w tym celu zastosować:
- taśmy paroszczelne,
- folie płynne,
- elastyczne masy uszczelniające przeznaczone do montażu stolarki.
Warstwa wewnętrzna powinna być szczelniejsza pod względem przepływu pary wodnej niż zabezpieczenie wykonane od strony zewnętrznej.
Dlaczego w dolnej części okna nie należy stosować przypadkowych taśm i mas?
Nie każdy produkt przeznaczony do uszczelniania szczeliny wokół ramy może być stosowany jako hydroizolacja dolnego połączenia.
Typowe taśmy i masy stosowane po bokach i na górze mogą nie być przystosowane do:
- długotrwałego kontaktu z wodą stojącą,
- obciążeń mechanicznych,
- kontaktu z podłożem gruntowym lub fundamentowym,
- ruchów konstrukcji budynku,
Dlatego przed zastosowaniem danego materiału należy sprawdzić, czy jego producent dopuszcza użycie w dolnym połączeniu stolarki oraz czy produkt jest odporny na wodę stojącą i przewidywane przemieszczenia podłoża.
Podsumowanie
Prawidłowy montaż okna na podwalinie wymaga jednoczesnego zapewnienia:
- stabilnego i trwałego podparcia,
- odpowiedniego mocowania mechanicznego,
- ciągłości izolacji termicznej,
- zabezpieczenia przed wodą i wilgocią,
- szczelności od strony wewnętrznej.
Pominięcie któregokolwiek z tych elementów może prowadzić do utraty poziomu stolarki, powstawania mostków termicznych, przecieków, zawilgocenia warstwy izolacyjnej lub uszkodzenia połączenia w trakcie użytkowania budynku.